Eens in de zoveel tijd komt Anorexia Nervosa weer in het nieuws. Discussies volgen over het verbieden van te dunnen modellen op de catwalk, en sinds kort laaien gemoederen hoog op als het gaat om pro-ana-sites. De aanleiding hiervan was de documentaire ' koppen' die de Vlaamse televisie uitzond op 15 Augustus 2007.

Wat is pro-ana precies?  
Pro-ana staat voor Professional Anorectic. Het is een beweging die anorexia als levensstijl ziet. Hier zijn verschillende gradaties in. De oorspronkelijke pro-ana aanhangers zien extreme magerte als kunst. Op de minder radicale sites wordt Ana voorgesteld als je beste vriendin, een meisje die weet wat ze wil en die ervoor zorgt dat je keer op keer de kracht hebt je eten te laten staan. Op de sites van deze pro-ana's vind je bijvoorbeeld de 10 geboden waaraan ze zich moeten houden om zich pro-ana te mogen noemen. Een hiervan luidt: 'je kan nooit te dun zijn'. Ook worden er tips gegeven over hoe men snel kan afvallen en wat men moet doen om het zo min mogelijk te laten opvallen. Mensen houden zogenaamde eetdagboeken bij en moedigen elkaar aan om minder, of niet te eten.  

Vaak is de eerste vraag die mensen zichzelf stellen als ze horen over deze sites die Anorexia aanmoedigen, 'waarom zijn ze nog niet verboden?'. Uit onderzoek blijkt dat het bezoeken van deze websites eerder tot Anorexia Nervosa lijdt. In Nederland zijn er ongeveer 400 pro-ana sites. Voor 85 van deze sites is sinds kort een waarschuwing geplaatst. Hiermee wordt verteld dat Anorexia Nervosa door veel bezoekers wordt ontkend als ziekte of eetstoornis maar wordt gezien als 'gezonde levensstijl'. Het effect bleek groot, 45% van de bezoekers klikte niet door naar de betreffende pro-ana site na het lezen van de waarschuwing. Dat pro-ana sites gevaarlijk zijn als je toch al vatbaar bent voor het krijgen van een eeststoornis mag duidelijk zijn. Wat zorgt er dan toch voor dat veel mensen deze pro-ana sites regelmatig bezoeken? 

Voordelen en nadelen pro-ana sites
Het klinkt vreemd om over de voordelen van pro-ana sites te praten wanneer er overal wordt gewaarschuwd voor de ernstige, soms dodelijke, gevolgen van de pro-ana levensstijl. Om te weten waarom deze sites overvloedig worden bezocht, moeten we in de huid van deze pro-ana's kruipen. Wat maakt deze sites zo aantrekkelijk? Waarom wordt Anorexia gezien als gezonde manier van afvallen? Waarom zijn ze ervan overtuigd te dik te zijn, terwijl anderen die de sites bezoeken schrikken van de extreem lage streefgewichten die deze pro-ana's hopen te bereiken?

Niet alle bezoekers en aanhangers van pro-ana sites hebben anorexia nervosa, net zo min als dat alle anorexia patiënten pro-ana zijn. Veel mensen komen in de eerste plaats op deze sites om zo tips te krijgen over hoe ze snel en veel kunnen afvallen. Vaak hebben deze mensen nog een gewoon gewicht, maar horen ze uit hun omgeving dat ze te dik zijn. Eigenlijk begint het balletje daar al te rollen. 

Op veel pro-ana sites wordt het gebruik gemaakt van een zogenaamd 'eetdagboek'. Dit is meestal een blog waarin bezoekers zelf hun reacties kunnen plaatsen. Mensen vertellen elkaar hierin hoeveel ze op een dag gegeten hebben, met het aantal calorieën erbij. Vaak horen hier reacties van trots of schaamte bij. Ze zijn trots als ze minder gegeten hebben als de dag ervoor, of meer afgevallen zijn dan gisteren. Veel voelen zich schuldig omdat ze toch toegegeven hebben aan die vreetbui, of omdat ze zich te ziek voelden om niet te eten. Schokkend voor iemand die dit voor het eerst te zien krijgt. Realiteit voor mensen die geloven dat Anorexia een bewuste keuze is.

Dat iedereen die gevoelens deelt, maakt dat ze zich daar begrepen voelen. Dat iedereen daar hetzelfde doel nastreeft; dun worden en jezelf kunnen accepteren, maakt dat ze zich thuis voelen op deze sites. Het is niet langer een geheim wat ze alleen moeten dragen, want ze bevinden zich in een wereld van mensen die dezelfde dingen meemaken en belangrijk vinden als zij. Dit is dan ook de kracht van pro-ana sites.       

Het nadeel van deze sites is dat het door deze blogs mogelijk wordt gemaakt snel en effectief met elkaar te communiceren. Bezoekers worden overspoeld door berichten van mensen die nog 10 of 5 kilo meer willen afvallen in 2 weken. Door de meeste bezoekers wordt de lat erg hoog gelegd. Nieuwe bezoekers zijn vaak onzeker over zichzelf, vinden weinig steun uit hun naaste omgeving en willen snel afvallen. Wanneer ze iets vinden waarin ze zich thuis en begrepen voelen, willen ze er ook bij horen. De norm die geldt op de meeste pro-ana sites is erg krachtig. Mensen bemoedigen elkaar om meer af te vallen, minder vreetbuien te krijgen en geven elkaar tips om zo effectief mogelijk over te geven.

Ook werken deze pro-ana sites enigszins verslavend. Bezoekers houden het vol om keer op keer zichzelf uit te hongeren, doordat ze worden bemoedigd door verhalen van anderen. Ze hebben deze sites nodig om krachtig te blijven. Post van een pro-ana op een pro-ana website bevestigt dit vermoeden: 'Dankje lorri, ik was goed bezig maar heb tijdje geen internet meer gehad niet meer op de site en het forum kunnen komen en ben hervallen. Dacht dat ik niets was aangekomen blijkbaar was dat wel zo, maar we beginnen gewoon opnieuw!'  De sociale druk op een forum en blog zorgt er dus voor dat mensen veel verder gaan in het verliezen van lichaamsgewicht, dan dat ze eigenlijk zelf zouden kunnen.
Ook het afvallen wat gepromoot wordt op de meeste pro-ana sites wordt ook wel crashdieet genoemd. Je kunt veel afvallen in weinig tijd, maar het is een erg onverantwoorde en ongezonde manier van afvallen. Wanneer mensen hier mee begonnen zijn is het erg lastig er weer mee te stoppen. De complimentjes van mensen uit je omgeving, en positieve reacties op de site zorgen ervoor dat je alleen nog maar meer wilt. Het streefgewicht wordt weer ietsje lager en er wordt op nog ongezondere manieren afgevallen.

De pro-ana sites zijn aantrekkelijk omdat mensen die deze sites bezoeken vaak voor het eerst in hun leven het gevoel hebben ergens bij te horen, en geaccepteerd te worden. Ze vinden hier steun aan elkaar.  Dit zorgt er echter voor dat ze een ideaal na streven wat extreem ongezond is. Het snelle afvallen wat gepromoot wordt, en verslavend werkt, wordt door medici niet geheel onterecht ook wel langzame zelfmoord genoemd.

Weet dus waar je aan begint als je pro-ana sites bezoekt!

Bekende fenomenen op pro-ana sites
Het pro-ana bandje
Het pro-ana bandje is een rood bandje wat gedragen wordt om de linker pols. Dit geeft pro-ana's de mogelijkheid elkaar in real life te herkennen en te steunen. Ook worden ze door dit bandje herinnert aan wat hun doel is, en weerstaan ze verleidingen om te eten door naar het bandje te kijken. Ze voelen zich op deze manier verbonden met elkaar, en met wat ze uiteindelijk willen bereiken. Sommige pro-ana's zien het bandje als een soort beloning. Ze dragen het pas als ze hun streefgewicht bereikt hebben.

Thinspiration
Thinspiration bestaat uit twee woorden: thin en inspiration. Pro-ana's laten zich inspireren door foto's van dunne mensen. De mensen op die foto's zien er zo uitgemergeld uit dat je hun skelet kunt zien, maar lijken zelfverzekerd en dragen meestal mooie kleren. Vaak zijn dit modellen, of bekende mensen als Dita von Teese en Keira Knightley. Voor pro-ana's is dit het ultieme doel: als ze er zo dun uitzien zullen ze zichzelf eindelijk accepteren. Voor veel mensen zijn de foto's schokkend en zien de personen op de foto's er ongezond en onaantrekkelijk uit.

Medicijngebruik
Op pro-ana sites staan veel tips over hoe je zo goed mogelijk kan braken, hoe je dit het beste verborgen kan houden, waar je op moet letten om zo min mogelijk calorieën binnen te krijgen en hoe je deze zo snel mogelijk weer kwijtraakt. Ook staan er vaak tips op over medicijnen die je kunt gebruiken om bijvoorbeeld sneller af te vallen, je minder ziek te voelen of het hongergevoel terug te dringen. De meeste van deze medicijnen zijn zo bij de drogist verkrijgbaar. Enkele voorbeelden hiervan zijn Chroom, Aspirines, Cafeïnetabletten en Fluortabletten.

Dit artikel is ook te lezen op Girlscene en Ze.

^{Bron: verschillende pro-ana sites, niet nader genoemd om bezoek aan deze sites niet te bevorderen, weblog.nrc.nl, sargasso.nl}